01
Araştırma
Yapay zekâ yaşam döngüsündeki etik ve toplumsal etkileri incelemek.
AI VISION GİRİŞİMİ · BİRLEŞİK KRALLIK
Zekâ ilerliyor.
Önce insanlık.
Sorumlu yapay zekânın temellerini oluşturuyoruz. Etik araştırmaları yürütmek, standartlar geliştirmek ve yapay zekânın topluma entegrasyonuna rehberlik etmek için küresel bir girişim.
AI Vision Institute of Technology ve AI Vision University desteğiyle
KONSEPT GÖRSEL · PLANLANAN TESİS
✦İnsan onuru
✦Güvenilir sistemler
✦Küresel iş birliği
✦Hesap verebilir yenilik
01 / AMAÇ VE VİZYON
Sorumlu yapay zekâ için
ortak bir dil.
AI Standards Certification Authority, AI Vision ekosistemine bağlı bir girişimdir. Hedefimiz; araştırmacıları, sektörü, sivil toplumu ve politika yapıcıları bir araya getirerek insanlığa hizmet eden yapay zekâ için uygulanabilir çerçeveler geliştirmektir.
Etik ilkeleri kanıtlarla buluşturmayı amaçlıyoruz: açık değerlendirme yöntemleri, şeffaf belgelendirme ve anlamlı insan denetimi. Önerilen çerçevelerimiz, disiplinler arası araştırma ve paydaş istişareleriyle geliştirilecektir.
02
Standartlaştırma
Bulguları taslak gerekliliklere, değerlendirme yöntemlerine ve rehberlere dönüştürmek.
03
Rehberlik
Bilgiye dayalı kamu politikalarını ve sorumlu kurumsal kullanımı desteklemek.
04
Güvence
Şeffaf değerlendirme ve sertifikasyon programları geliştirmek.
02 / ETİK VE ARAŞTIRMA
Geleceğimizi
şekillendiren sorular.
Önerilen araştırma gündemimiz; bir sınıf asistanından otonom robota kadar yapay zekânın hakları, fırsatları ve güveni nasıl etkilediğini inceler.
01İnsan hakları ve adalet
Ayrımcılığı, erişilebilirliği ve eşitsiz etkileri araştırmak. Etkilenen gruplardaki performansı değerlendirmek; itiraz ve telafi yollarını incelemek.
02Şeffaflık ve açıklanabilirlik
Bilgilendirmeyi, izlenebilirliği ve insanların anlayabileceği açıklamaları incelemek. Kullanım amacı, sınırlamalar ve karar dayanaklarını belgelemek.
03Mahremiyet ve veri sorumluluğu
Rıza, veri kaynağı, hassas bilgiler ve ölçülü veri kullanımını araştırmak. Yaşam döngüsü boyunca mahremiyet ile hesap verebilirliği ilişkilendirmek.
04Güvenlik ve insan denetimi
Dayanıklılık, kötüye kullanım, hata sonrası toparlanma ve anlamlı insan kontrolünü araştırmak. Müdahale ve güvenli çalışma sınırlarını incelemek.
05Üretken yapay zekâ ve ajanlar
Hatalı çıktıları, sentetik medyayı, fikrî mülkiyeti, araç izinlerini ve otonom eylemleri incelemek. Devredilen yetki içinde güvenli hareketi değerlendirmek.
06Toplum ve sürdürülebilirlik
İş hayatı, eğitim, demokratik katılım ve çevresel etkileri incelemek. Hassas toplulukları kullanım kararlarına dahil etmek.
İLKELERDEN UYGULAMAYA
Güven, yaşam döngüsünün
tamamında inşa edilir.
Gelecekteki değerlendirme programları için önerilen kanıt süreci. Her aşama farklı bir soruyu ele alır; tek bir doğruluk puanı bunların yerini alamaz.
Tanımla
Amaç, paydaşlar ve sınırlar
Değerlendir
Riskler, haklar ve olası zararlar
Test et
Davranış, dayanıklılık ve sınırlar
İncele
Kanıtlar ve bağımsız sorgulama
İzle
Olaylar, değişiklikler ve iyileştirme
03 / ULUSLARARASI KAYNAK KÜTÜPHANESİ
Tanınmış küresel
çerçevelerden besleniyoruz.
Araştırma ve program tasarımımız için seçilmiş başlangıç kaynakları. Yönetim standartları, rehberler, etik ilkeler ve mevzuat farklı işlevlere sahiptir.
ISO/IEC 42001:2023
Yapay zekâ yönetim sistemleri
Kurumsal yönetişim, sorumluluklar ve sürekli iyileştirme.
Yayıncı kaynağı ↗ISO/IEC 23894:2023AI risk yönetimi rehberi
Yapay zekâya ilişkin risklerin ele alınması ve yönetilmesi için kaynak.
Yayıncı kaynağı ↗ISO/IEC 42005:2025AI sistem etki değerlendirmesi
AI sistemlerinin etkilerini yapılandırılmış biçimde değerlendirmek için kaynak.
Yayıncı kaynağı ↗UNESCOAI etiği tavsiye kararı
AI politikaları ve uygulamaları için insan hakları ve etik yaklaşım.
Yayıncı kaynağı ↗OECDYapay zekâ ilkeleri
Güvenilir AI, insan odaklı değerler ve hesap verebilir yönetişim.
Yayıncı kaynağı ↗NIST AI RMFRisk yönetim çerçevesi
Govern, Map, Measure ve Manage işlevleriyle düzenlenen gönüllü çerçeve.
Yayıncı kaynağı ↗European UnionYapay Zekâ Yasası
Risk temelli mevzuat; gereklilikler kullanım ve uygulanabilir hükümlere bağlıdır.
Yayıncı kaynağı ↗Kaynak gösterimi; ortaklık, onay veya akreditasyon anlamına gelmez. ISO standartları telif korumasındadır; burada kısa özetler ve yayıncı bağlantıları sunulur.
Kaynak inceleme tarihi: 13 Ekim 2026
Kaynak inceleme tarihi: 13 Ekim 2026
ÖNERİLEN KURUM STANDARTLARIMIZ / TASLAK v0.1
İnsan odaklı AI için
uygulanabilir bir çerçeve.
Önerilen ASCA serisini sunuyoruz: araştırma, istişare ve gelecekteki program tasarımı için on başlangıç çerçevesi. Amaç ve önerilen kanıtları görmek için taslakları açın.
ASCA-001İnsan onuru ve haklar
Kullanımdan önce meşru amacı, etkilenen grupları ve haklar üzerindeki etkileri belgelemek.
Önerilen kanıtlar
Bu taslağa katkı sunun ↗Etki değerlendirmesi, istişare kaydı ve telafi yolu.
ASCA-002Adalet ve kapsayıcılık
İlgili gruplar arasındaki farkları ve erişilebilirliği değerlendirmek; sınırlamaları ve azaltım kararlarını kaydetmek.
Önerilen kanıtlar
Bu taslağa katkı sunun ↗Grup bazında değerlendirme, erişilebilirlik incelemesi ve önlem kaydı.
ASCA-003Şeffaflık ve izlenebilirlik
AI kullanımını bildirmek, amaçlanan yetenekleri belgelemek ve ölçülü karar kayıtlarını saklamak.
Önerilen kanıtlar
Bu taslağa katkı sunun ↗Sistem kartı, kullanıcı bilgilendirmesi ve sürüm geçmişi.
ASCA-004Mahremiyet ve veri sorumluluğu
Veri kaynağını, hukuki dayanağı ve saklama kararlarını kaydetmek; hassas verilere erişimi sınırlamak.
Önerilen kanıtlar
Bu taslağa katkı sunun ↗Veri envanteri, erişim kontrolleri ve mahremiyet incelemesi.
ASCA-005Güvenlik ve dayanıklılık
Öngörülebilir hata türlerini ve kötüye kullanımı test etmek; kullanım bağlamı için kabul ölçütleri belirlemek.
Önerilen kanıtlar
Bu taslağa katkı sunun ↗Test planı, olumsuz senaryo sonuçları ve kalan risk kaydı.
ASCA-006İnsan denetimi ve hesap verebilirlik
Sorumlu kişileri belirlemek; yetkili insanların önemli eylemleri sorgulayabilmesini veya durdurabilmesini sağlamak.
Önerilen kanıtlar
Bu taslağa katkı sunun ↗Sorumluluk matrisi, üst inceleme süreci ve müdahale testleri.
ASCA-007Üretken AI bütünlüğü
Olgusal güvenilirliği, sentetik içerik bilgilendirmesini, kaynak kullanımını ve kötüye kullanım önlemlerini değerlendirmek.
Önerilen kanıtlar
Bu taslağa katkı sunun ↗Kaynak dayanağı testleri, bilgilendirme politikası ve kötüye kullanım değerlendirmesi.
ASCA-008Ajan tabanlı AI ve robotik
Devredilen yetkiyi sınırlamak, araç izinlerini en aza indirmek; güvenli geri dönüş ve durdurma davranışını test etmek.
Önerilen kanıtlar
Bu taslağa katkı sunun ↗İzin envanteri, eylem kayıtları ve durdurma koşulu testleri.
ASCA-009Kamu yararına kullanım
Kamu hizmetlerini veya fırsatları etkileyen AI için şeffaf satın alma ve etki incelemesi kullanmak.
Önerilen kanıtlar
Bu taslağa katkı sunun ↗Satın alma ölçütleri, etki incelemesi ve kamu bilgilendirmesi.
ASCA-010Sürdürülebilirlik ve yaşam döngüsü izlemesi
İlgili kaynak kullanımını, olayları ve önemli değişiklikleri izlemek; kullanım koşulları değiştiğinde yeniden değerlendirmek.
Önerilen kanıtlar
Bu taslağa katkı sunun ↗Kaynak kullanım kaydı, olay kaydı ve planlı inceleme programı.
Bunlar özgün çalışma önerileridir; onaylanmış uluslararası standartlar veya sertifikasyon ölçütleri değildir. ASCA kodları kurum içi taslak tanımlayıcılarıdır. Kabul öncesinde kapsam, gereklilikler, değerlendirme eşikleri, inceleme yönetişimi ve paydaş istişareleri tamamlanmalıdır.
04 / HÜKÜMETLER VE KAMU KURUMLARI
Daha iyi politikalar.
Daha güçlü kamu güveni.
İnsan haklarını ve kamu yararını merkeze alarak hükümetlerin yapay zekâ risklerini anlamasına ve ölçülü yönetişim geliştirmesine destek olmayı amaçlıyoruz.
Rolümüz, araştırma ve danışmanlık çalışmalarının geliştirilmesidir. Hukuki kurallar her ülkedeki yetkili kamu kurumlarınca belirlenir.
Politika araştırması ve kanıt
Karşılaştırmalı analiz, paydaş istişareleri ve kararları destekleyen politika notları.
Sorumlu kamu satın alımları
Tedarikçi kanıtları, kullanım amacı, denetim, şeffaflık ve olay sorumluluklarına ilişkin önerilen rehberler.
Düzenleyici kapasite geliştirme
Kamu görevlileri, denetleyiciler ve disiplinler arası değerlendirme ekipleri için eğitim tasarımları.
Sektörel rehberlik
Eğitim, sağlık, finans, kamu hizmetleri ve robotik için bağlama özgü korumaları araştırmak.
05 / SERTİFİKASYON GELİŞTİRME
Açık kapsam.
Güvenilir kanıt.
Değerlendirme ve eğitim programlarından oluşan bir yapı geliştiriyoruz. Kapsam, ölçütler, yönetişim ve başvuru koşulları programlar açılmadan önce yayımlanacaktır.
Profesyoneller
Bilgi ve yetkinlikYapay zekâ etiği, yönetişim ve sorumlu uygulama alanlarında önerilen eğitim ve değerlendirme yolları.
Kuruluşlar
Yönetişim ve hazırlıkYapay zekâ politikaları, roller, risk süreçleri ve belgelenmiş denetim için önerilen değerlendirmeler.
AI sistemleri ve robotik
Güvenlik ve sorumlu kullanımTanımlanmış kullanım bağlamı, kanıt gereklilikleri ve değerlendirme ölçütlerine göre önerilen sistem incelemeleri.
Programlar geliştirme aşamasındadır. ISO akreditasyonu, kamu yetkisi veya uluslararası tanınmış sertifikasyon statüsü iddia edilmemektedir. Gelecekteki belgeler kapsam ve sınırlamalarını açıkça belirtecektir.
Sertifika doğrulama ↗
Verilecek sertifikalar için açık bir doğrulama hizmeti planlanmaktadır. Henüz canlı bir sertifika kayıt sistemine bağlı değildir.
06 / GELECEKTEKİ MERKEZİMİZ
Fikirleri test eden bir yer.
Güveni geliştiren bir platform.
Özel bir yapay zekâ standartları ve sertifikasyon merkezi vizyonumuz; araştırma, test, eğitim ve politika diyaloğunu bir araya getiriyor.
TEMSİLÎ AI İLE ÜRETİLMİŞ ARAŞTIRMA GÖRSELİ
İnsan için teknolojik ilerleme.
Araştırma vizyonumuz; akıllı sistemlerin merkezine insan iradesini, güvenliği ve onurunu yerleştirir.
KÜRESEL AI GÜNDEMİ / HABERLER VE GÖRÜŞLER
Tartışmaları izleyin.
Etkilerini anlayın.
Birincil kaynaklardan seçilmiş gelişmeler ve editoryal tartışma başlıklarımız. Yayın tarihleri gösterilmektedir. Bu bölüm seçilmiş bir gündem özetidir; canlı haber akışı değildir.
European Commission
9 Ekim 2026 · HABER
İleri AI güvenliği bilimsel incelemede
Komisyon; ileri AI güvenliği, yakın dönemdeki kontrol kaybı olayları ve değerlendirme yöntemlerini ele alan özel bir Bilimsel Panel toplantısı duyurdu.
Özgün kaynağı okuyun ↗NIST
19 Ağustos 2026 · HABER
AI destekli siber güvenlik raporlaması: taslak rehber
NIST, AI araçlarının CSF 2.0 analiz ve raporlamasını nasıl destekleyebileceğine ilişkin taslak rehber yayımladı. Kaynakta görüş bildirme son tarihi 15 Ekim 2026 olarak belirtiliyor.
Özgün kaynağı okuyun ↗UNESCO
20 Temmuz 2026 · HABER
AI etiği için küresel öğrenme girişimi
UNESCO ve LG AI Research, AI etik ilkelerini profesyoneller ve politika yapıcılar için uygulamalı becerilere dönüştüren ücretsiz çevrimiçi eğitim başlattı.
Özgün kaynağı okuyun ↗ASCA düşünce günlüğünden
Kanıt neden vaatlerden daha önemlidir?
Tartışma sorusu: etkilenen bir kişinin önemli bir AI kararına itiraz etmesini hangi belgeler mümkün kılar?
ASCA EDİTORYAL · TARTIŞMA SORUSUSorumlu AI’ın anlamına kim karar verir?
Tartışma sorusu: araştırmacılar, topluluklar, sektör ve kamu kurumları standart geliştirmede nasıl söz sahibi olmalı?
ASCA EDİTORYAL · TARTIŞMA SORUSU12 AYLIK PROGRAM / KASIM 2026 — EKİM 2027
Bir yıllık öğrenme.
Sürekli küresel diyalog.
Taslak ASCA serisini uygulama örnekleriyle buluşturan 12 workshop ve 12 tartışma forumundan oluşan önerilen program.
24 oturum gösteriliyor
İnsan hakları ve sorumlu AI temelleri
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗İnsan hakları ve sorumlu AI temelleri
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗AI şeffaflığı ve açıklanabilirlik
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗AI şeffaflığı ve açıklanabilirlik
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Adalet, erişilebilirlik ve kapsayıcılık
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Adalet, erişilebilirlik ve kapsayıcılık
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Mahremiyet ve veri yönetişimi
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Mahremiyet ve veri yönetişimi
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Dayanıklılık, test ve karşıt senaryo incelemesi
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Dayanıklılık, test ve karşıt senaryo incelemesi
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗İnsan denetimi ve kurumsal hesap verebilirlik
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗İnsan denetimi ve kurumsal hesap verebilirlik
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Üretken AI, yanlış bilgi ve içerik bütünlüğü
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Üretken AI, yanlış bilgi ve içerik bütünlüğü
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Otonom ajanlar ve güvenli robotik
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Otonom ajanlar ve güvenli robotik
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Eğitimde ve sağlıkta AI
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Eğitimde ve sağlıkta AI
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Kamu satın alımları ve hükümetlere rehberlik
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Kamu satın alımları ve hükümetlere rehberlik
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Sürdürülebilir AI ve olay izlemesi
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Sürdürülebilir AI ve olay izlemesi
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Taslak standart incelemesi ve küresel diyalog
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Taslak standart incelemesi ve küresel diyalog
PLANLANIYOR · HENÜZ KESİNLEŞMEDİİlgi bildirin ↗Tarihler planlama amaçlıdır; etkinlikler kesinleşmemiştir ve kayıtlar açılmamıştır. Önerilen format çevrimiçi, saat 14.00–16.00 Europe/London. Konuşmacılar, katılım koşulları, dil desteği ve olası ücretler ayrıca açıklanacaktır. Tarih ve saatler değişebilir.
SORULAR VE YANITLAR
Önce açıklık.
Bir kamu düzenleyicisi mi?
Hayır. Araştırma, rehberlik ve önerilen değerlendirme programları geliştiren bir AI Vision girişimidir. Yasal yetki ilgili kamu kurumlarına aittir.
Programlar şimdiden akredite mi?
Akredite sertifikasyon statüsü iddia edilmemektedir. Gelecekteki dış tanınma ve programların açılması doğrulanabilir ayrıntılarla yayımlanacaktır.
ISO standartları bu çalışmayla nasıl ilişkilidir?
Araştırma kaynaklarıdır. ISO/IEC 42001 kurumsal AI yönetimini; ISO/IEC 23894 ise AI risk rehberliğini ele alır. Kaynak gösterimi uygunluk veya sertifikasyon yetkisi oluşturmaz.
Kuruluşlar nasıl katılabilir?
Araştırma, istişare, program geliştirme veya politika diyaloğu için iletişim bağlantısıyla ilginizi bildirebilirsiniz. Katılım koşulları değerlendirmeye tabidir.
ASCA taslağı ISO’dan nasıl ayrılır?
ASCA taslakları önerdiğimiz kurum içi çerçevelerdir. ISO standartları ISO’nun kendi süreçleriyle geliştirilir. Birbirinin yerine geçmez; kodlarımız ISO bağlantısı anlamına gelmez.
Önerilen standartlara görüş verebilir miyim?
Evet. Taslak kodu, değişiklik önerisi ve destekleyici kanıtları belirterek e-postayla ilginizi bildirebilirsiniz. Resmî istişare süreci planlanmaktadır.
Workshop tarihleri kesin mi?
Önerilen yıllık program için planlama tarihleridir. Kayıtlar, kolaylaştırıcılar, uygulama koşulları ve olası ücretler henüz kesinleşmemiştir.
Workshop katılımı sertifika sağlar mı?
Program kuralları belirlendikten sonra katılım veya değerlendirme belgesi düşünülebilir. Katılım tek başına mesleki sertifikasyon veya akreditasyon anlamına gelmez.
Tek bir test AI’ın etik olduğunu kanıtlar mı?
Hayır. Sorumlu değerlendirme; tanımlı bağlam, farklı kanıtlar, etkilenen paydaşların görüşleri ve zaman içinde inceleme gerektirir.
Çıkar çatışmaları nasıl yönetilecek?
Önerilen modelimiz; açıklama, inceleyici bağımsızlığı ve ayrı değerlendirme kararları öngörür. Ayrıntılı yönetişim ve itiraz kuralları geliştirilecektir.
Küçük işletmeler katılabilir mi?
Program tasarımında kuruluş büyüklüğü ve riskle orantılı yaklaşım hedeflenir. Programlar açıldığında uygunluk ve uygulama koşulları yayımlanacaktır.
Planlanan merkez açık mı?
Faaliyette olan bir tesis iddia edilmemektedir. Kampüs görseli gelecekteki merkezin mimari vizyonunu temsil eder.
Haber özetleri otomatik güncelleniyor mu?
Hayır. Bunlar tarihli ve özgün kaynaklara bağlantılı editoryal seçimlerdir. Güncellemeler editoryal inceleme ve yayım gerektirir.
Mahremiyet ve erişilebilirlik sorularını nereye iletebilirim?
Sorularınızı ve erişim ihtiyaçlarınızı [email protected] adresine iletin. Mevcut site e-posta iletişim bağlantısı kullanır; çevrimiçi başvuru veri tabanı işletmez.
GELECEĞİ BİRLİKTE İNŞA EDELİM
Sorumlu yapay zekâyı
ortak hedefimiz yapalım.
Araştırmacıları, kamu kurumlarını, üniversiteleri, sektör temsilcilerini ve sivil toplumu iş birliği için ilgi bildirmeye davet ediyoruz.
İletişime geçin ↗E-posta uygulamanızı açar · AI Vision University iletişimi